Bijstand in 2026
Wie recht heeft, normen per 1 juli, vermogensgrens, plichten en taaleis, en de nieuwe regels voor 2026 en 2027
- Bijstand is het laatste vangnet: inkomen tot het sociaal minimum voor wie niet genoeg inkomen of vermogen heeft (18+, rechtmatig verblijf).
- Normen per 1 juli 2026 (21 tot AOW, incl. vakantiegeld): alleenstaande € 1.419,46, gehuwd/samenwonend € 2.027,79.
- Vermogensgrens 2026: € 8.000 alleenstaand, € 16.000 gezin of alleenstaande ouder.
- Plichten: werk zoeken en aanvaarden, wijzigingen doorgeven en een taaleis op niveau 1F.
- Nieuw 2026: giften tot € 1.200 per jaar hoef je niet te melden; mantelzorg verlaagt de uitkering niet. 2027: buffer tot € 1.000 bij wisselend inkomen.
Wie heeft recht?
- 18 jaar of ouder.
- Wonen in Nederland met Nederlandse nationaliteit of geldige vergunning.
- Te weinig inkomen en vermogen.
- Geen recht op een voorliggende voorziening zoals WW of studiefinanciering (WW).
- Vanaf AOW-leeftijd via de SVB (AOW en AIO).
Bedragen (incl. vakantiegeld)
| Situatie (€ per maand) | 1 januari 2026 | 1 juli 2026 |
|---|---|---|
| Alleenstaande, 21 tot AOW | 1.401,50 | 1.419,46 |
| Gehuwd/samenwonend, 21 tot AOW | 2.002,13 | 2.027,79 |
| Alleenstaande vanaf AOW | — | 1.587,34 |
| Gehuwd vanaf AOW | — | 2.176,10 |
- Kostendelersnorm: wonen er volwassenen van 27+ bij je (niet je partner), dan daalt je uitkering. Jongeren onder 27 tellen niet mee.
- 18–20 jaar: lagere jongerennorm (onderhoudsplicht ouders).
- Bedragen stijgen twee keer per jaar mee met het minimumloon (€ 14,99 per uur per 1 juli 2026).
Vermogensgrens 2026
| Situatie | Grens |
|---|---|
| Alleenstaande | € 8.000 |
| Gehuwd/samenwonend | € 16.000 |
| Alleenstaande ouder | € 16.000 |
Aantoonbare schulden mogen eraf; studieschuld en schulden bij familie niet.
Jongeren onder 27
- Eerst 4 weken zoeken naar werk of opleiding, dan de definitieve aanvraag.
- Kwetsbare jongeren krijgen direct bijstand.
- Sinds 2026 houden jongeren (15–27) 15% van hun loon.
Plichten
| Plicht | Toelichting |
|---|---|
| Werk | Werk aanvaarden en behouden, meewerken aan re-integratie |
| Tegenprestatie | Onbetaalde nuttige activiteiten als de gemeente dat vraagt |
| Inlichtingenplicht | Inkomen, erfenis, verhuizing, relatie, giften boven € 1.200 per jaar |
| ID | Geldig ID; sinds 2026 ook een geldig rijbewijs |
| Vakantie | Max. 28 dagen per jaar, vooraf toestemming |
| Taal | Taaleis 1F |
Niet nakomen kan tot verlaging leiden; de gemeente moet rekening houden met je situatie. Niet melden betekent terugvordering en mogelijk een boete. Ben je het niet eens met een besluit van de gemeente? Zie onze gids over bezwaar maken.
Taaleis
- Niveau 1F: korte, eenvoudige teksten lezen en schrijven (geen B1).
- Bewijs: 8 jaar Nederlandstalig onderwijs, inburgeringsexamen of gelijkwaardig; anders een taaltoets.
- Geen inspanning: 20% verlaging de eerste 6 maanden, dan 40%, daarna tot 100%.
- Deelname aan inburgeringslessen telt als inspanning (inburgeren).
Nieuwe regels 2026 en 2027
| Datum | Wijziging |
|---|---|
| 1 januari 2026 | Tot 3 maanden terugwerkend uitkeren; giften tot € 1.200 per jaar niet melden; binnen een jaar opnieuw aanvragen zonder alle bewijsstukken; mantelzorg verlaagt de uitkering niet; jongeren houden 15% van hun loon. |
| 1 januari 2027 | Buffer tot € 1.000 per jaar bij schommelend inkomen; ruimere erkenning van vrijwilligerswerk, opleiding en mantelzorg; tegemoetkoming alleenstaande ouders. |
Aanvragen
- Via werk.nl of de gemeente.
- Neem mee: ID, verblijfsdocument, huurcontract, bankafschriften van alle rekeningen, inkomen en schulden.
- Gesprek en soms huisbezoek.
- Besluit meestal binnen 8 weken; vraag om een voorschot als je niets hebt.
- Vraag ook zorgtoeslag, huurtoeslag en kwijtschelding.
Werken naast bijstand
Inkomsten worden meestal verrekend, met uitzonderingen (15% voor jongeren, buffer 2027). Geef alles direct door. Vraag naar werkprogramma’s van de gemeente (kansrijke beroepen).
Dure fouten
- Een nieuwe huisgenoot of relatie niet melden.
- Geld van familie boven € 1.200 niet melden.
- Zonder toestemming of langer dan 28 dagen op reis.
- Een buitenlandse rekening verzwijgen.
- Brieven van de gemeente negeren.
Veelgestelde vragen
Hoe hoog is de bijstand in 2026?
Per 1 juli 2026: € 1.419,46 alleenstaand en € 2.027,79 gehuwd (21 tot AOW, incl. vakantiegeld).
Hoeveel vermogen mag ik hebben?
€ 8.000 alleenstaand, € 16.000 gezin of alleenstaande ouder.
Moet ik Nederlands spreken?
Ja, op niveau 1F; zonder inspanning volgt een verlaging van 20%, dan 40% en meer.
Moet ik geld van familie melden?
Giften tot € 1.200 per jaar niet sinds 2026; daarboven wel.
Mijn volwassen zoon woont bij mij. Daalt mijn bijstand?
Alleen als hij 27 of ouder is (kostendelersnorm).
Waar vraag ik aan?
Via werk.nl of de gemeente; vanaf AOW-leeftijd bij de SVB.
Officiële bronnen
Gecontroleerd op Rijksoverheid-pagina’s over bijstand op 5 oktober 2026. Gemeenten voeren uit en verschillen in details; ga uit van je gemeente. Percentages van de kostendelersnorm en de jongerennorm konden we niet officieel bevestigen.
- Rijksoverheid · Wanneer heb ik recht op bijstand?
- Rijksoverheid · Hoe hoog is mijn bijstandsuitkering?
- Rijksoverheid · Bijstand voor jongeren
- Rijksoverheid · Rechten en plichten in de bijstand
- Rijksoverheid · Taaleis in de bijstand
- Rijksoverheid · Nieuwe regels bijstand 2026 en 2027
- Rijksoverheid · Regels voor bijstand
- Rijksoverheid · Uitkeringsbedragen per 1 juli 2026
Meld een fout met artikel, passage en bron; stuur geen gevoelige identiteitsgegevens.