Bijstand in 2026: wie recht heeft, normen per 1 juli, vermogensgrens, plichten en taaleis, en de nieuwe regels voor 2026 en 2027
- Bijstand is het laatste vangnet: inkomen tot het sociaal minimum voor wie niet genoeg inkomen of vermogen heeft (18+, rechtmatig verblijf).
- Normen per 1 juli 2026 (21 tot AOW, incl. vakantiegeld): alleenstaande € 1.419,46, gehuwd/samenwonend € 2.027,79.
- Vermogensgrens 2026: € 8.000 alleenstaand, € 16.000 gezin of alleenstaande ouder.
- Plichten: werk zoeken en aanvaarden, wijzigingen doorgeven en een taaleis op niveau 1F.
- Nieuw 2026: giften tot € 1.200 per jaar hoef je niet te melden; mantelzorg verlaagt de uitkering niet. 2027: buffer tot € 1.000 bij wisselend inkomen.
Wie heeft recht?
- 18 jaar of ouder.
- Wonen in Nederland met Nederlandse nationaliteit of geldige vergunning.
- Te weinig inkomen en vermogen.
- Geen recht op een voorliggende voorziening zoals WW of studiefinanciering (WW).
- Vanaf AOW-leeftijd via de SVB (AOW en AIO).
Bedragen (incl. vakantiegeld)
| Situatie (€ per maand) | 1 januari 2026 | 1 juli 2026 |
|---|---|---|
| Alleenstaande, 21 tot AOW | 1.401,50 | 1.419,46 |
| Gehuwd/samenwonend, 21 tot AOW | 2.002,13 | 2.027,79 |
| Alleenstaande vanaf AOW | — | 1.587,34 |
| Gehuwd vanaf AOW | — | 2.176,10 |
- Kostendelersnorm: wonen er volwassenen van 27+ bij je (niet je partner), dan daalt je uitkering. Jongeren onder 27 tellen niet mee.
- 18–20 jaar: lagere jongerennorm (onderhoudsplicht ouders).
- Bedragen stijgen twee keer per jaar mee met het minimumloon (€ 14,99 per uur per 1 juli 2026).
Vermogensgrens 2026
| Situatie | Grens |
|---|---|
| Alleenstaande | € 8.000 |
| Gehuwd/samenwonend | € 16.000 |
| Alleenstaande ouder | € 16.000 |
Aantoonbare schulden mogen eraf; studieschuld en schulden bij familie niet.
Jongeren onder 27
- Eerst 4 weken zoeken naar werk of opleiding, dan de definitieve aanvraag.
- Kwetsbare jongeren krijgen direct bijstand.
- Sinds 2026 houden jongeren (15–27) 15% van hun loon.
Plichten
| Plicht | Toelichting |
|---|---|
| Werk | Werk aanvaarden en behouden, meewerken aan re-integratie |
| Tegenprestatie | Onbetaalde nuttige activiteiten als de gemeente dat vraagt |
| Inlichtingenplicht | Inkomen, erfenis, verhuizing, relatie, giften boven € 1.200 per jaar |
| ID | Geldig ID; sinds 2026 ook een geldig rijbewijs |
| Vakantie | Max. 28 dagen per jaar, vooraf toestemming |
| Taal | Taaleis 1F |
Niet nakomen kan tot verlaging leiden; de gemeente moet rekening houden met je situatie. Niet melden betekent terugvordering en mogelijk een boete.
Taaleis
- Niveau 1F: korte, eenvoudige teksten lezen en schrijven (geen B1).
- Bewijs: 8 jaar Nederlandstalig onderwijs, inburgeringsexamen of gelijkwaardig; anders een taaltoets.
- Geen inspanning: 20% verlaging de eerste 6 maanden, dan 40%, daarna tot 100%.
- Deelname aan inburgeringslessen telt als inspanning (inburgeren).
Nieuwe regels 2026 en 2027
| Datum | Wijziging |
|---|---|
| 1 januari 2026 | Tot 3 maanden terugwerkend uitkeren; giften tot € 1.200 per jaar niet melden; binnen een jaar opnieuw aanvragen zonder alle bewijsstukken; mantelzorg verlaagt de uitkering niet; jongeren houden 15% van hun loon. |
| 1 januari 2027 | Buffer tot € 1.000 per jaar bij schommelend inkomen; ruimere erkenning van vrijwilligerswerk, opleiding en mantelzorg; tegemoetkoming alleenstaande ouders. |
Aanvragen
- Via werk.nl of de gemeente.
- Neem mee: ID, verblijfsdocument, huurcontract, bankafschriften van alle rekeningen, inkomen en schulden.
- Gesprek en soms huisbezoek.
- Besluit meestal binnen 8 weken; vraag om een voorschot als je niets hebt.
- Vraag ook zorgtoeslag, huurtoeslag en kwijtschelding.
Werken naast bijstand
Inkomsten worden meestal verrekend, met uitzonderingen (15% voor jongeren, buffer 2027). Geef alles direct door. Vraag naar werkprogramma’s van de gemeente (kansrijke beroepen).
Dure fouten
- Een nieuwe huisgenoot of relatie niet melden.
- Geld van familie boven € 1.200 niet melden.
- Zonder toestemming of langer dan 28 dagen op reis.
- Een buitenlandse rekening verzwijgen.
- Brieven van de gemeente negeren.
Veelgestelde vragen
Hoe hoog is de bijstand in 2026?
Per 1 juli 2026: € 1.419,46 alleenstaand en € 2.027,79 gehuwd (21 tot AOW, incl. vakantiegeld).
Hoeveel vermogen mag ik hebben?
€ 8.000 alleenstaand, € 16.000 gezin of alleenstaande ouder.
Moet ik Nederlands spreken?
Ja, op niveau 1F; zonder inspanning volgt een verlaging van 20%, dan 40% en meer.
Moet ik geld van familie melden?
Giften tot € 1.200 per jaar niet sinds 2026; daarboven wel.
Mijn volwassen zoon woont bij mij. Daalt mijn bijstand?
Alleen als hij 27 of ouder is (kostendelersnorm).
Waar vraag ik aan?
Via werk.nl of de gemeente; vanaf AOW-leeftijd bij de SVB.
Officiële bronnen
Gecontroleerd op Rijksoverheid-pagina’s over bijstand op 5 oktober 2026. Gemeenten voeren uit en verschillen in details; ga uit van je gemeente. Percentages van de kostendelersnorm en de jongerennorm konden we niet officieel bevestigen.
- Rijksoverheid · Wanneer heb ik recht op bijstand?
- Rijksoverheid · Hoe hoog is mijn bijstandsuitkering?
- Rijksoverheid · Bijstand voor jongeren
- Rijksoverheid · Rechten en plichten in de bijstand
- Rijksoverheid · Taaleis in de bijstand
- Rijksoverheid · Nieuwe regels bijstand 2026 en 2027
- Rijksoverheid · Regels voor bijstand
- Rijksoverheid · Uitkeringsbedragen per 1 juli 2026
Gerelateerde gidsen
Meld een fout met artikel, passage en bron; stuur geen gevoelige identiteitsgegevens.