Kwijtschelding van gemeentelijke en waterschapsbelastingen 2026: wie komt in aanmerking, voorwaarden, documenten en het voorbeeld Enschede

Om welke belastingen gaat het?

Elk jaar (meestal in het voorjaar) krijg je een aanslag van de gemeente of een belastingsamenwerking (zoals GBTwente) en van het waterschap (bijvoorbeeld via GBLT). Kwijtschelding kan voor gemeentelijke en waterschapsbelastingen, maar elke organisatie bepaalt in haar verordening welke precies.

Wie komt in aanmerking?

Er is geen vaste inkomensgrens. De organisatie berekent je betalingscapaciteit:

1. Je verwachte netto-inkomen over de komende 12 maanden.
2. Min de kosten van bestaan (90% of 100% van de bijstandsnorm), netto woonlasten (huur na huurtoeslag), zorgpremie min normpremie en zorgtoeslag, betaalde alimentatie, aflossing belastingschulden en kinderkosten.
3. Blijft er iets over, dan gaat minstens 80% daarvan naar de belasting.
4. Vermogen gaat voor: spaargeld boven de grens, een auto boven € 3.350 of overwaarde in je huis.

Dit zijn de bijstandsnormen, niet direct de kwijtscheldingsgrens: woonlasten en zorg worden apart verrekend en je gemeente kiest het percentage. De gemeente gaat uit van vakantiegeld van 7% van je netto-inkomen; met volwassen huisgenoten kan de kostendelersnorm gelden.

Vermogen, auto en eigen huis

• Auto: telt niet mee bij een waarde (inkoopprijs autohandelaar) tot € 3.350, of als hij onmisbaar is voor werk of door invaliditeit.
• Banksaldo: toegestaan is ongeveer een maand kosten van bestaan plus gemiddelde woonlasten, zorgpremie en kinderkosten; sommige organisaties tellen tot € 2.000 extra voor echtparen. Voorbeeld GBLT (Vechtstromen) per 1 januari 2026: echtgenoten € 4.974, alleenstaande ouder € 4.560, alleenstaande € 3.758 (zonder AOW).
• Koopwoning: geen kwijtschelding bij overwaarde.
• De grenzen zijn strenger dan bij de bijstand (€ 8.000 / € 16.000).

Aanvragen in stappen (voorbeeld Enschede)

1. Kijk eerst op je aanslag: staat er «geautomatiseerde kwijtschelding», dan heb je al maximale kwijtschelding en hoef je niets te doen.
2. Log in op MijnGBTwente met de DigiD van degene op wie de aanslag staat (gemeente), en op MijnGBLT voor waterschap Vechtstromen.
3. Beantwoord de vragen en geef toestemming voor de geautomatiseerde toets (minder documenten).
4. Upload: loonstroken of uitkerings-/pensioenspecificaties van de laatste 3 maanden; bankafschriften van een volle maand met saldo van alle rekeningen; documenten van je partner. Afhankelijk van je situatie: hypotheekoverzicht, bewijs auto, alimentatie, DUO-overzicht of inkomensverklaring (ondernemers).
5. GBTwente beslist meestal binnen 3 maanden per post.

• Geen DigiD: GBLT neemt aanvragen telefonisch aan (088-064 55 55, ma–vr 9–17 uur) en stuurt binnen 10 dagen een formulier.
• Volgend jaar: in Enschede gaat kwijtschelding niet automatisch opnieuw, tenzij dat op de aanslag staat; vraag opnieuw aan.
• Gemeente ≠ waterschap: waterschappen hebben iets strengere regels; vraag bij allebei aan.

Termijnen

• Voor onbetaalde aanslagen stelt elke organisatie een termijn; volgens de Nationale ombudsman moet een te late aanvraag toch worden behandeld.
• Al betaald? Landelijke regel (Leidraad Invordering): aanvragen binnen 3 maanden na de laatste betaling. Sommige organisaties geven langer (GBLT noemt 6 maanden). Kijk op je aanslag.
• Advies: vraag direct aan na ontvangst van de aanslag.

Tijdens het wachten

• Tijdens de behandeling worden geen dwangmaatregelen genomen voor die aanslag (behalve in uitzonderingsgevallen). GBLT: «Totdat u onze beslissing ontvangt hoeft u niet te betalen.»
• Na afwijzing heb je 14 dagen (of de betaaltermijn van de aanslag) voordat de invordering start.
• Geen recht op kwijtschelding? Vraag naar een betalingsregeling; daar is geen recht op, maar het kan vaak.
• Niets doen leidt tot hoge invorderingskosten.

Afgewezen: administratief beroep binnen 10 dagen

Tegen een kwijtscheldingsbeslissing dien je administratief beroep in, binnen 10 dagen na de datum van de beschikking, bij het college van B&W (of het dagelijks bestuur van het waterschap). Bij GBTwente stuur je een e-mail of brief met je motivering. De uitkomst kun je niet aan de rechter voorleggen, wel aan de Nationale ombudsman.

Per 1 januari 2027 verandert deze route alleen voor rijksbelastingen; voor gemeentelijke belastingen blijft het huidige regime «voorlopig». Bezwaar tegen de hoogte van de aanslag zelf is iets anders, met een eigen termijn op de aanslag.

Zzp’ers

Alleen kwijtschelding voor privébelastingen, als de gemeente daarvoor kiest (Enschede en Vechtstromen doen dat), met de laatste inkomensverklaring van de Belastingdienst.

Meer hulp bij een laag inkomen

• Bijzondere bijstand voor noodzakelijke, onvoorziene kosten (gift of lening).
• Schuldhulp: binnen 4 weken weet je welke hulp, binnen 8 weken een besluit; bij dreigende uitzetting of afsluiting moet de gemeente binnen 3 dagen helpen.
• Energie: het Noodfonds Energie opent voor aanvragen op 4 januari 2027 (gids energie).
• Gratis hulp: Juridisch Loket (0800 8020) en sociaal raadslieden.

Veelgemaakte fouten

1. Betalen en dan de 3 maanden laten verlopen.
2. Denken dat kwijtschelding van de gemeente ook voor het waterschap geldt.
3. Onvolledige bankafschriften.
4. De beroepstermijn van 10 dagen missen.
5. Volgend jaar niet opnieuw aanvragen.