Bezwaar maken tegen een besluit van de overheid in 2026: 6 weken termijn, wat in je bezwaarschrift moet, dwangsom tot € 1.442 en beroep voor € 54 — met voorbeeldbrief

Wat is bezwaar en waartegen maak je het?

Een besluit is een schriftelijke beslissing van een overheidsorgaan over jou: een toeslag wordt afgewezen of verlaagd, je moet geld terugbetalen, je krijgt een definitieve aanslag, UWV beslist over je WW of WIA, de SVB over kinderbijslag of AOW, de gemeente over bijstand of Wmo, of de IND over je verblijf. Ben je het er niet mee eens, dan is de eerste stap meestal bezwaar: je vraagt dezelfde organisatie het besluit opnieuw te bekijken.

• Bezwaar maken kost niets en je hebt geen advocaat nodig. Je mag je wel laten bijstaan of vertegenwoordigen.
• Onderaan het besluit staat meestal ‘Bezwaar maken?’ of ‘Bent u het niet eens?’. Lees dat eerst: wat daar staat gaat voor op een algemene gids.
• Het besluit blijft gelden tijdens het bezwaar. UWV zegt het letterlijk: zolang er geen beslissing op bezwaar is, geldt de beslissing waartegen je bezwaar maakt. Moet je betalen, vraag dan om uitstel.
• Soms is de weg administratief beroep bij een ander orgaan in plaats van bezwaar. Ook dat staat in het besluit.

De termijn: 6 weken, maar vanaf wanneer?

Artikel 6:7 Awb: de termijn voor een bezwaarschrift bedraagt zes weken. Volgens de overheid reken je vanaf de datum van de beslissing. Komt de post laat of maak je de brief pas later open, dan loopt de termijn toch door.

• Toeslagen: bezwaar tegen de definitieve berekening binnen 6 weken na de datum op die berekening.
• IND: heb je je verblijfsvergunning gekregen maar ben je het met een onderdeel niet eens, dan stuur je volgens de IND het bezwaar binnen 4 weken na de datum waarop je het verblijfsdocument kreeg. In andere zaken staat de termijn in het besluit.
• Verkeersboetes (CJIB) hebben een eigen route: beroep bij de officier van justitie binnen 6 weken. Zie Verkeersboetes en het CJIB.
• Te laat? Dan wordt het bezwaar meestal niet-ontvankelijk verklaard. Alleen als de overschrijding je niet te verwijten is (verschoonbaar), bijvoorbeeld omdat je het besluit nooit kreeg, kan het nog. Leg dat uit met bewijs.
• Verstuur aangetekend of bewaar het verzendbewijs van je digitale bezwaar (bevestiging of schermafbeelding).

Wat moet er in het bezwaarschrift? (art. 6:5 Awb)

Ontbreekt er iets, dan wijst de organisatie het meestal niet direct af, maar geeft ze je een termijn om het verzuim te herstellen (art. 6:6 Awb). De IND vraagt ontbrekende documenten bijvoorbeeld binnen 2 weken op te sturen. Houd je aan die termijn, anders volgt alsnog niet-ontvankelijkheid.

Pro-forma bezwaar

Loopt de termijn bijna af en verzamel je nog papieren of wacht je op advies? Stuur dan vóór het einde van de termijn een korte brief met naam, adres, datum, het besluit en je handtekening, en schrijf dat je de gronden nastuurt. De organisatie geeft je daarna een termijn om de gronden aan te vullen. Een pro-forma bezwaar houdt de termijn veilig, maar is niet genoeg: vul je de gronden niet op tijd aan, dan wordt het bezwaar alsnog niet-ontvankelijk.

Waar en hoe maak je bezwaar? Veelvoorkomende besluiten

Gouden regel: het adres en de manier in het besluit zelf zijn leidend. Deze tabel is een wegwijzer.

Voorbeeldbrief bezwaarschrift

Je hoeft geen juridische taal te gebruiken; eenvoudige, duidelijke zinnen zijn genoeg. Kopieer de brief en vul in wat tussen [ ] staat.

[Voornaam en achternaam]
[Straat en huisnummer]
[Postcode en woonplaats]
[Telefoonnummer en e-mailadres]
[BSN of klantnummer, alleen als de organisatie daarom vraagt]

Aan: [naam van de organisatie], afdeling Bezwaar
[adres uit de beslissing]

[Woonplaats], [datum van vandaag]

Betreft: bezwaarschrift tegen uw besluit van [datum besluit], kenmerk [kenmerk of dossiernummer]

Geachte heer, mevrouw,

Hierbij maak ik bezwaar tegen uw besluit van [datum besluit] met kenmerk [kenmerk]. In dit besluit heeft u [korte omschrijving, bijvoorbeeld: mijn aanvraag voor ... afgewezen / mijn ... herzien en een bedrag van € ... teruggevorderd]. Een kopie van het besluit stuur ik mee.

Ik ben het niet eens met dit besluit, omdat:
1. [reden 1, bijvoorbeeld: u bent uitgegaan van een verkeerd inkomen; mijn werkelijke inkomen in ... was € ...]
2. [reden 2, bijvoorbeeld: u heeft geen rekening gehouden met mijn situatie ...]
3. [reden 3, met verwijzing naar de bijlagen]

Ik verzoek u daarom het besluit te herroepen en [wat u wilt, bijvoorbeeld: mijn aanvraag alsnog toe te kennen].

[Alleen bij een pro-forma bezwaar:] De gronden van mijn bezwaar stuur ik zo snel mogelijk na. Ik verzoek u mij daarvoor een redelijke termijn te geven.

Ik wil graag worden gehoord over mijn bezwaar.
[Optioneel:] Ik verzoek u om vergoeding van de kosten die ik in verband met dit bezwaar redelijkerwijs heb moeten maken.

Met vriendelijke groet,

[handtekening]
[voornaam en achternaam]

Bijlagen:
- kopie van het besluit van [datum]
- [bewijsstukken, bijvoorbeeld loonstroken, jaaropgaaf, huurcontract, medische verklaring]

Wat gebeurt er na je bezwaar?

1. Een ontvangstbevestiging, vaak met de beslistermijn.
2. Een hoorzitting: je wordt meestal uitgenodigd om je bezwaar mondeling toe te lichten, op locatie, telefonisch of via video. De stukken liggen minstens een week vooraf ter inzage. Je mag familie, kennissen of een juridisch adviseur meenemen, of je laten vertegenwoordigen met een schriftelijke machtiging. UWV kan ook mediation voorstellen.
3. De beslissing op bezwaar, binnen deze termijnen:

De beslistermijn start aan het einde van de bezwaartermijn van 6 weken, niet op de dag dat jij je bezwaar instuurde.

Te laat beslist: ingebrekestelling en dwangsom

1. Is de beslistermijn verstreken, stuur dan een ingebrekestelling: een brief waarin je zegt dat de termijn voorbij is. De overheid heeft er een voorbeeldformulier voor.
2. De organisatie heeft daarna 2 weken om alsnog te beslissen.
3. Gebeurt dat niet, dan gaat de dwangsom automatisch lopen en kun je direct beroep instellen bij de rechter wegens niet tijdig beslissen.

Uitzonderingen: geen dwangsom bij een Woo-verzoek en niet bij een voorschot van Belastingdienst/Toeslagen.

Bezwaar afgewezen: beroep bij de rechtbank

• Termijn: 6 weken na de beslissing op bezwaar, bij de sector bestuursrecht van de rechtbank. Welke rechtbank staat in de beslissing.
• In het beroepschrift: naam en adres, het besluit waartegen je in beroep gaat, waarom je het er niet mee eens bent en wat de beslissing volgens jou had moeten zijn, met datum en handtekening.
• Voor veel zaken kun je digitaal beroep instellen via Mijn Rechtspraak met DigiD.
• Voor het instellen van beroep is geen advocaat verplicht.
• De rechter doet meestal binnen 6 weken na de zitting uitspraak.
• Daarna is hoger beroep mogelijk: bij de Centrale Raad van Beroep (sociale zekerheid, studiefinanciering), de Raad van State of het CBb (economisch bestuursrecht). De termijn staat in de uitspraak.

Je krijgt een griffienota van de rechtbank met de betaaltermijn. Krijg je (gedeeltelijk) gelijk, dan moet de overheidsorganisatie het griffierecht vergoeden. Laag inkomen? Vraag het Juridisch Loket naar gesubsidieerde rechtsbijstand.

Voorlopige voorziening (spoed)

Bezwaar schort het besluit niet automatisch op. Dreigt er onomkeerbare schade voordat bezwaar of beroep is afgerond (een boom wordt gekapt, je inkomen stopt helemaal, je moet het land uit), vraag dan de voorzieningenrechter om een voorlopige voorziening. Dat kan tijdens bezwaar, mits je al bezwaar hebt gemaakt, of tijdens beroep. Ook hiervoor betaal je griffierecht. In IND-zaken kan de termijn heel kort zijn (de IND noemt in bepaalde gevallen 24 uur): volg je brief nauwkeurig en schakel direct een advocaat in.

Bezwaar, klacht of Nationale ombudsman?

De ombudsman behandelt je klacht niet als bezwaar of beroep nog mogelijk is, en niet over een uitspraak van de rechter. Klagen kan met het online formulier, een uitgeprint formulier of een brief. Sommige gemeenten hebben een eigen gemeentelijke ombudsman.

Rekenvoorbeelden

Illustratief, geen echte personen. Controleer in je eigen zaak altijd de data in je brief.

Stap voor stap: van besluit tot bezwaarschrift

1. Noteer de datum van het besluit en reken direct het einde van de 6 weken uit; zet het in je agenda.
2. Lees ‘Bezwaar maken’ onderaan het besluit: bij wie, hoe en welk adres.
3. Bel bij een simpele fout (verkeerd inkomen) gerust de organisatie; soms is een wijziging genoeg. Maar laat de termijn niet verlopen terwijl je wacht.
4. Verzamel bewijs: loonstroken, jaaropgaaf, huurcontract, brieven, medische stukken.
5. Schrijf de brief met het voorbeeld hierboven, of dien online in met DigiD.
6. Onderteken, bewaar een volledige kopie en verstuur aangetekend of bewaar de bevestiging.
7. Wacht op de ontvangstbevestiging. Na een paar weken niets? Bel.
8. Bereid de hoorzitting voor en vraag de stukken vooraf in te zien.
9. Na de beslissing: eens? Klaar. Niet eens? Beroep binnen 6 weken. Te laat? Ingebrekestelling.

Veelgemaakte fouten

1. De termijn rekenen vanaf het openen van de brief in plaats van de datum van het besluit.
2. Bellen in plaats van schriftelijk bezwaar: een telefoontje is geen bezwaar.
3. Handtekening, kopie of kenmerk vergeten.
4. Bezwaar bij de verkeerde organisatie, bijvoorbeeld een toeslagbezwaar naar de gemeente.
5. Stoppen met betalen omdat je bezwaar maakte: het besluit blijft gelden zonder uitstel.
6. Pro forma indienen en vergeten aan te vullen binnen de gegeven termijn.
7. Klacht en bezwaar verwarren: een klacht over een medewerker verandert het besluit niet.
8. Eindeloos wachten: na de beslistermijn mag je een ingebrekestelling sturen.

Gratis hulp

• Het Juridisch Loket: 0800-8020 (gratis), maandag t/m vrijdag 09.00 – 17.00 uur. Gratis persoonlijk juridisch advies voor mensen met een laag inkomen en weinig spaargeld, en vestigingen met inloopspreekuur.
• Sociaal raadslid bij je gemeente of welzijnsorganisatie: helpt vaak gratis met bezwaren over toeslagen en uitkeringen. Vraag ernaar bij je gemeente.
• Advocaat met een toevoeging (gesubsidieerde rechtsbijstand) via het Juridisch Loket bij ingewikkelde zaken, zeker bij de IND.
• Gaat het bezwaar over schulden of terugvorderingen, zie ook Gratis schuldhulp.

Gerelateerde gidsen

• Inkomen doorgeven bij Toeslagen
• Zorgtoeslag
• WW-uitkering
• Bijstand
• Wmo-ondersteuning
• Verkeersboetes en CJIB
• DigiD aanvragen