Energiecontract 2026–2027: vast, variabel of dynamisch, opzegvergoeding, energiebelasting, einde salderen en hulp als je niet kunt betalen

Soorten contracten

Opzeggen en opzegvergoeding

• Opzegtermijn: staat in het contract, maximaal 1 maand, vanaf de dag na opzegging. Geldt voor alle contracten.
• Wanneer een vergoeding? Alleen als alle drie kloppen: contract voor bepaalde tijd, looptijd nog niet voorbij, en beide staan in het contract.
• Berekening: (resterend verbruik tot einde contract) × (jouw tarief − nieuw tarief van dezelfde leverancier voor de resterende looptijd). Geen vast minimum of maximum, nooit meer dan het verlies van de leverancier. Stijgen of blijven prijzen gelijk, dan € 0.
• Geldt voor vaste contracten afgesloten vanaf 1 juni 2023; oudere contracten vallen onder de oude regels.
• Geen vergoeding: na afloop van de looptijd, bij variabel of dynamisch, als de leverancier opzegt, of als de berekening niet in het contract staat.
• Vraag eerst: je oude leverancier moet de hoogte binnen enkele dagen melden; de berekening is 2 maanden geldig.
• Welkomstpremie: terugbetalen mag alleen bij opzeggen binnen 6 maanden en nooit meer dan de premie.

Verhuizen

Volgens de ACM zijn verhuizen, emigreren en samenwonen geen uitzondering op de opzegvergoeding. Je kunt het contract wel meenemen naar je nieuwe adres (tijdelijk zelfs op 2 adressen). Meld de verhuizing uiterlijk 2 weken vooraf en maak foto’s van de meterstanden.

Opbouw van je rekening en energiebelasting

• Rekening = leveringskosten + netbeheerkosten + energiebelasting − vermindering + 21% btw.
• Gemiddeld huishouden 2026 volgens de Rijksoverheid: circa € 2.089 per jaar (900 m³ gas, 1.870 kWh).
• Tarieven 2027 zijn voorstellen uit het Belastingplan (Prinsjesdag 2026); de nettarieven 2027 stelt de ACM in december vast.

Zonnepanelen: einde salderen op 1 januari 2027

• Wettelijk vastgelegd: tot en met 31 december 2026 kun je salderen, vanaf 1 januari 2027 niet meer.
• Je krijgt een terugleververgoeding; tot 2030 minimaal 50% van het kale leveringstarief.
• Terugleverkosten mogen alleen de werkelijke kosten van de leverancier zijn; de ACM houdt toezicht.
• Direct zelf verbruikte stroom is onbelast: verschuif verbruik naar zonuren.
• Loopt je vaste contract over de jaargrens? Lees wat er over salderen in staat.

Termijnbedrag en jaarafrekening

• Het termijnbedrag is een voorschot (verwachte jaarkosten ÷ 12). Je kunt het zelf aanpassen; te laag betekent een hoge bijbetaling.
• De leverancier mag het verhogen bij een goede reden, zonder 30 dagen vooraf (dat geldt alleen voor tariefwijzigingen).
• Klacht: beslissing binnen 8 weken.
• Eindafrekening na overstappen binnen 6 weken.
• Naheffing moet binnen 2 jaar, anders verjaard.

Veilig overstappen (ACM)

1. Pak je laatste jaarafrekening: verbruik en kosten.
2. Vast contract? Vraag eerst de opzegvergoeding.
3. Vergelijk bij meerdere vergelijkers, ook vaste kosten, kortingen en terugleverkosten.
4. Sluit niets af tijdens een telefonisch verkoopgesprek.
5. Meld je alleen aan bij de nieuwe leverancier; die regelt de overstap.
6. Gebruik de 14 dagen bedenktijd.

Kun je de rekening niet betalen?

Vóór afsluiting moet de leverancier minstens 3 herinneringen sturen met elk 14 dagen betaaltermijn, een betalingsregeling aanbieden en daarna je gegevens delen met de gemeente, die schuldhulp aanbiedt.

Geen afsluiting als je een betalingsregeling nakomt, schriftelijk over de factuur hebt geklaagd, je hebt aangemeld voor schuldhulp (tot het besluit), of bij een ernstig gezondheidsrisico (verklaring van een andere arts dan je eigen arts).

Winter: er is geen algemeen wettelijk afsluitverbod; netbeheerders sluiten van 1 oktober tot 1 april niet af bij strenge vorst (2 dagen achtereen gemiddeld onder 0 graden).

Noodfonds Energie 2026–2027

Een landelijke energietoeslag is er niet meer; gemeenten kregen extra geld en kunnen lokaal helpen. Een energiecoach geeft gratis advies en kleine maatregelen. Kijk op energiehulpvinden.nl.

Huurders

• Servicekosten voor energie betaal je alleen als je energie via de verhuurder krijgt; het jaaroverzicht moet uiterlijk 1 juli binnen zijn. Klopt het niet: gemeentelijk meldpunt of Huurcommissie.
• Vanaf 1 januari 2027 maximaal 8 soorten servicekosten bij nieuwe contracten.
• Het energielabel telt mee in de huurpunten; de Huurcommissie kan het toetsen.
• Laag inkomen: huurtoeslag en kwijtschelding.

Besparen in euro’s (Milieu Centraal)

Berekend met € 1,37 per m³ gas en € 0,21 per kWh; jouw besparing hangt af van je woning en tarief:

Veelgemaakte fouten

1. Tekenen tijdens een verkoopgesprek zonder te vergelijken.
2. Denken dat verhuizen de opzegvergoeding schrapt.
3. Termijnbedrag te laag zetten.
4. Herinneringen negeren in plaats van direct een regeling vragen.
5. Met zonnepanelen het contract niet controleren vóór 1 januari 2027.