Aansprakelijkheidsverzekering (AVP) en inboedelverzekering in Nederland: wat is verplicht, wat is gedekt, kinderen en huisdieren, huurders en wat te doen bij schade — met voorbeelden
- Voor particulieren zijn verplicht: de basiszorgverzekering en een WA-verzekering voor een motorrijtuig op jouw naam (Wam). Een aansprakelijkheidsverzekering particulieren (AVP) is niet verplicht, maar volgens het Juridisch Loket wel verstandig.
- De AVP betaalt als jij of je gezin schade veroorzaakt aan iemand anders of diens spullen; niet voor je eigen spullen (daarvoor is de inboedelverzekering).
- Ouders zijn altijd aansprakelijk voor een kind van 13 of jonger, meestal bij 14 of 15; vanaf 16 is het kind zelf aansprakelijk.
- Als huurder verzeker je je inboedel; het gebouw is meestal voor de verhuurder. Schade aan je spullen door een gebrek betaalt de verhuurder alleen als hij aansprakelijk is.
- Geschil? Eerst klagen bij de verzekeraar, daarna Kifid als de verzekeraar is aangesloten. Een schadeclaim verjaart meestal na 5 jaar.
Wat is verplicht en wat niet?
| Verzekering | Verplicht? | Opmerking |
|---|---|---|
| Basiszorgverzekering | Verplicht voor wie in Nederland woont of werkt | Zorgverzekering voor nieuwkomers |
| WA-verzekering motorrijtuig | Verplicht voor elk motorrijtuig op jouw naam (Wet aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen) | Boete onverzekerd volgens RDW-overzicht: € 500 auto/motor, € 480 brom-/snorfiets |
| Aansprakelijkheidsverzekering particulieren (AVP) | Niet verplicht, wel verstandig (Juridisch Loket) | Schade die jij anderen toebrengt |
| Inboedelverzekering | Vrijwillig | Je eigen spullen: meubels, apparaten, kleding |
| Opstalverzekering | Vrijwillig, vooral voor de eigenaar | Muren, dak, vaste installaties |
| Rechtsbijstandverzekering | Vrijwillig; «u bepaalt zelf» (Rijksoverheid) | Nooit dekking voor een bestaand of voorzienbaar conflict |
Over de premie van de meeste schadeverzekeringen, zoals AVP en inboedel, betaal je 21% assurantiebelasting; dat tarief geldt sinds 1 januari 2013 (Belastingdienst). Premies verschillen per verzekeraar; daarom noemen we geen prijzen.
AVP: wat is wel en niet gedekt?
Wie door een onrechtmatige daad schade veroorzaakt, moet die vergoeden. Heb je een AVP, meld het dan bij je verzekeraar: die onderzoekt of je aansprakelijk bent en hoeveel er betaald wordt (Juridisch Loket). Zonder verzekering betaal je zelf, en letselschade kan zeer hoog oplopen.
| Situatie | Betaalt de AVP? |
|---|---|
| Je laat per ongeluk de telefoon of tv van een vriend vallen | Meestal ja (afhankelijk van de voorwaarden; geleende of gehuurde spullen zijn soms uitgesloten of beperkt) |
| Je kind van 9 schopt een bal door het raam van de buren | Meestal ja; ouders zijn aansprakelijk voor kinderen tot en met 13 |
| Je hond bijt iemand of maakt spullen kapot | Meestal ja; de eigenaar van het dier wordt aansprakelijk gesteld |
| Je botst als fietser tegen een auto | Meestal ja, als bewezen is dat jij een fout maakte |
| Schade met je auto of motor | Nee, daarvoor is de WA-verzekering |
| Schade aan je eigen spullen | Nee, daarvoor is de inboedelverzekering |
| Opzettelijke schade | Nee |
| Ongeluk met een opgevoerde fatbike van een minderjarige | Meestal niet: volgens het Juridisch Loket betaal je meestal zelf, ook als je verzekerd bent |
Elke polis heeft eigen polisvoorwaarden en een eventueel eigen risico. Lees de uitsluitingen vóór je tekent.
Kinderen: wie betaalt bij welke leeftijd?
| Leeftijd kind | Aansprakelijk (Juridisch Loket) |
|---|---|
| 13 jaar of jonger | Ouders altijd aansprakelijk |
| 14 of 15 jaar | Ouders meestal aansprakelijk |
| 16 of 17 jaar | Kind meestal zelf aansprakelijk; uitzondering: opgevoerde fatbike, dan meestal weer de ouders |
Veel gezinnen kiezen daarom een AVP met gezinsdekking voor iedereen die bij je woont. Check of je kinderen meeverzekerd zijn, ook uitwonende studerende kinderen.
In het verkeer: fietsers, voetgangers en auto’s
- Een bestuurder van een motorrijtuig die een fietser of voetganger raakt, betaalt meestal ook zonder schuld: 100% als die jonger is dan 14 (tenzij opzet bewezen wordt), en minimaal 50% bij 14 jaar of ouder (Juridisch Loket).
- Beschadig je als fietser een auto, dan betaal je soms, als de automobilist jouw fout bewijst; dan betaalt je AVP meestal.
- Na een ongeluk: noteer naam, adres, telefoon en e-mail van de ander; vul bij een motorrijtuig samen het Europees schadeformulier in; maak foto’s; noteer getuigen; en laat de schade niet meteen herstellen, de verzekeraar van de ander wil die misschien eerst zien.
- Rijd nooit onverzekerd: volgens het RDW-overzicht € 500 (auto, motor) en € 480 (brom-/snorfiets), vastgesteld door het OM en geïnd door het CJIB. Zie boetes en CJIB.
Huurder: inboedel of opstal?
| Wat is beschadigd? | Wie draagt het? | Welke verzekering? |
|---|---|---|
| Je meubels, apparaten, kleding, fiets in huis | Jij | Inboedelverzekering |
| Muren, dak, leidingen, vaste keuken | Meestal de verhuurder | Opstalverzekering van de verhuurder |
| Schade die jij bij de buren veroorzaakt (bijv. lekkende wasmachine) | Jij | AVP, soms inboedel volgens de voorwaarden |
| Je spullen raken beschadigd door een gebrek aan de huurwoning (lekkend dak) | De verhuurder, alleen als hij aansprakelijk is | Anders je inboedelverzekering vragen |
Ook als de verhuurder je schade niet hoeft te vergoeden, moet hij het gebrek repareren, tenzij je het zelf veroorzaakte (Juridisch Loket, met voorbeeldbrief «schade door gebrek aan huurwoning»). Meer in huurrechten.
Van azc naar je eerste woning
Het COA noemt een aansprakelijkheidsverzekering (third-party liability insurance) bij de voorzieningen voor bewoners van opvanglocaties. Verhuis je als statushouder naar een eigen woning, regel dan zelf vanaf dag één een AVP en inboedelverzekering. Zie het overzicht asiel en verblijf en sociale huurwoning.
Begrippen in je woonpolis
| Begrip | Betekenis |
|---|---|
| Eigen risico | Het deel van elke schade dat je zelf betaalt |
| Verzekerd bedrag | Maximale uitkering |
| Onderverzekering | Je spullen zijn meer waard dan verzekerd, waardoor je soms maar een deel krijgt |
| Garantie tegen onderverzekering | Clausule die dat onder voorwaarden voorkomt |
| Nieuwwaarde / dagwaarde | Vergoeding tegen nieuwprijs / tegen huidige waarde na slijtage |
| Basis / uitgebreid / all-risk | Alleen genoemde gebeurtenissen / ruimer / ook plotselinge onvoorziene schade |
| Uitsluitingen | Wat niet gedekt is |
| Kostbaarheden | Sieraden, laptops: vaak een apart maximum |
Algemene uitleg; bindend zijn jouw polisvoorwaarden.
Overstromingen en rampen
De Wet tegemoetkoming schade bij rampen (Wts) geldt niet automatisch: het kabinet besluit na een quickscan door RVO. De Wts vergoedt alleen schade die niet redelijkerwijs verzekerbaar is, zoals een overstroming vanuit een primaire waterkering (bijv. een grote rivier), en dan gedeeltelijk. Vraag je verzekeraar wat je inboedelpolis dekt bij hevige regen en lekkage.
Stappen als jij schade veroorzaakt
- Help, noteer wat er gebeurde en teken geen schriftelijke schulderkenning vóór overleg met je verzekeraar.
- Maak foto’s; noteer datum, plaats en getuigen.
- Meld de schade snel bij je AVP-verzekeraar (termijn staat in de voorwaarden).
- Geef de ander je verzekeraar en polisnummer; de verzekeraar neemt contact op.
- Afgewezen? Vraag de afwijzing schriftelijk met reden, klaag bij de verzekeraar en daarna bij Kifid.
Stappen als iemand anders jou schade toebrengt
- Verzamel bewijs: bonnen, foto’s, getuigen, medische verklaring bij letsel.
- Praat eerst met de ander en vraag naar diens verzekering.
- Geen akkoord? Stuur een aansprakelijkstelling. Het Juridisch Loket heeft voorbeeldbrieven, ook voor schade door een dier. Bewaar een kopie en bewijs van verzending; geen reactie, stuur dan aangetekend.
- De algemene verjaringstermijn is 5 jaar vanaf de dag dat je de schade én de veroorzaker kent; met een brief waarin je duidelijk maakt dat je je recht voorbehoudt stuit je de verjaring.
- Kijk ook naar je eigen polis: inboedel of all-risk autoverzekering betaalt soms eerst.
- Daarna mediation, dan de civiele rechter met een advocaat. Zie advocaat met toevoeging. Bij letsel: zoek snel hulp via je rechtsbijstandverzekeraar of het Juridisch Loket.
Klagen over je verzekeraar
- Stuur je klacht altijd eerst naar de verzekeraar.
- Komt er geen oplossing en is de verzekeraar aangesloten bij Kifid, dan kun je daar terecht: bemiddeling of een (niet-)bindend advies; kosten verschillen per instantie.
- Naar de rechter kan altijd.
Voorbeelden (illustratief)
| Situatie | Gevolg |
|---|---|
| Gezin; kind van 10 schopt het raam van de buren kapot | Ouders altijd aansprakelijk (onder 14) → melden bij gezins-AVP; verzekeraar betaalt herstel min eventueel eigen risico |
| Tiener van 16 maakt met zijn fiets een kras op een auto | Zelf aansprakelijk → gezins-AVP betaalt als hij meeverzekerd is |
| Huurder 2e verdieping, slang van de wasmachine knapt, plafond van de onderburen beschadigd | Schade aan anderen → AVP; eigen vloer en spullen → inboedel volgens voorwaarden |
| Lekkend dak van de huurwoning beschadigt de bank | Gebrek schriftelijk melden; verhuurder repareert altijd, vergoedt de bank alleen bij aansprakelijkheid, anders inboedel |
| Auto raakt een kind van 12 op de fiets | Bestuurder (via WA) betaalt 100%, tenzij opzet van het kind bewezen is |
| Nieuwe huurder uit het azc zonder eigen AVP; zoon veroorzaakt schade | COA-dekking geldt niet meer → zelf betalen; regel dus een AVP bij de sleuteloverdracht |
Voorbeelden zijn illustratief, geen echte personen; de uitkomst hangt af van je polisvoorwaarden.
Veelgemaakte fouten
- Denken dat een AVP verplicht is of dat de gemeente je automatisch verzekert.
- AVP (schade aan anderen) en inboedel (eigen spullen) door elkaar halen.
- Een opgevoerde fatbike of scooter: meestal geen dekking.
- Schade laten herstellen voordat de verzekeraar heeft gekeken.
- Onderverzekering van je inboedel.
- Verhuizing niet doorgeven aan je verzekeraar. Zie adreswijziging.
- Ingaan op een «verzekeraar» die belt of mailt en meteen betaling of bankgegevens wil. Zie oplichting.
- Rechtsbijstand afsluiten als het conflict al loopt: geen dekking.
Checklist vóór je tekent
- Zijn alle gezinsleden meeverzekerd?
- Hoe hoog is het eigen risico?
- Zijn geleende of gehuurde spullen en schade aan de huurwoning gedekt?
- Wat is het maximaal verzekerd bedrag?
- Looptijd en opzegtermijn (staan in de voorwaarden)?
- Is de verzekeraar aangesloten bij Kifid?
Veelgestelde vragen
Is een AVP verplicht?
Nee. Verplicht zijn de basiszorgverzekering en een WA-verzekering voor een motorrijtuig. Een AVP is volgens het Juridisch Loket niet verplicht, maar wel verstandig.
Verschil AVP en inboedel?
AVP betaalt schade die je anderen toebrengt; inboedel betaalt schade aan je eigen spullen thuis.
Ben ik aansprakelijk voor schade door mijn kind?
Altijd bij 13 jaar of jonger, meestal bij 14 of 15; vanaf 16 is het kind meestal zelf aansprakelijk.
Heb ik als huurder een opstalverzekering nodig?
Meestal niet; het gebouw is voor de verhuurder. Jij verzekert je inboedel, en een AVP helpt bij schade aan de buren.
Lekkend dak heeft mijn spullen beschadigd, wie betaalt?
De verhuurder moet het gebrek herstellen, maar vergoedt je spullen alleen als hij aansprakelijk is; anders je inboedelverzekering.
Ik woonde in een azc, ben ik verzekerd?
Het COA noemt een aansprakelijkheidsverzekering bij de opvangvoorzieningen. Na verhuizing naar een eigen woning regel je die zelf.
Dekt de AVP een opgevoerde fatbike?
Meestal niet; volgens het Juridisch Loket betaal je dan meestal zelf, ook als je verzekerd bent.
Hoe hoog is de boete voor onverzekerd rijden?
Volgens het RDW-overzicht € 500 voor auto of motor en € 480 voor brom- of snorfiets.
Hoe lang kan ik schade claimen?
Meestal 5 jaar vanaf het moment dat je de schade en de veroorzaker kent; je kunt de verjaring stuiten met een brief.
Mijn verzekeraar weigert te betalen, wat nu?
Vraag een schriftelijke motivering, klaag bij de verzekeraar en daarna bij Kifid (als aangesloten), of ga naar de rechter.
Vergoedt de overheid overstromingsschade?
Alleen als het kabinet de Wts toepast, alleen voor niet redelijkerwijs verzekerbare schade, en gedeeltelijk.
Officiële bronnen
Gecontroleerd bij Juridisch Loket, Rijksoverheid, RDW, Belastingdienst en COA op 28 oktober 2026. Premies noemen we niet (verschillen per verzekeraar); opzegtermijnen en uitsluitingen staan in je polisvoorwaarden. Het RDW-boeteoverzicht vermeldt geen jaartal; check rdw.nl. Voorbeelden illustratief.
- Juridisch Loket · Schade door (opgevoerde) fatbike: ouder vaak aansprakelijk
- Juridisch Loket · Schadevergoeding na een onrechtmatige daad
- Juridisch Loket · Verkeersongeval: wie is aansprakelijk?
- Juridisch Loket · Voorbeeldbrief aansprakelijk stellen onrechtmatige daad
- Juridisch Loket · Voorbeeldbrief aansprakelijk stellen schade door dier
- Juridisch Loket · Voorbeeldbrief schade door gebrek aan huurwoning
- Rijksoverheid · Wat moet ik regelen als ik een auto ga kopen? (WA-verzekering, Wam)
- RDW · Boetebedragen verzekering en APK
- Rijksoverheid · Heb ik een rechtsbijstandverzekering nodig?
- Rijksoverheid · Naar een geschilleninstantie (o.a. Kifid)
- Rijksoverheid · Wet tegemoetkoming schade bij rampen (Wts)
- Belastingdienst · Tarief assurantiebelasting
- COA · The right to reception (o.a. aansprakelijkheidsverzekering)
Meld een fout met artikel, passage en bron; stuur geen gevoelige identiteitsgegevens.