Zorgverzekering voor nieuwkomers: termijnen, boetes, eigen risico en wat je eerst regelt

Moet ik me verzekeren?

• Je werkt in Nederland: heb je een Nederlandse werkgever, werk je op vaste basis en betaal je loonbelasting, dan is een Nederlandse basisverzekering verplicht. Je hebt in elk geval 4 maanden, ook als je niet in Nederland woont.
• Je woont hier en werkt niet: schrijf je in bij de gemeente (inschrijving en bsn); de SVB bepaalt of je verzekerd bent.
• Buitenlandse werkgever: mogelijk mag je je buitenlandse verzekering houden, met regels; kijk bij de SVB.
• Buitenlandse student: vaak al een verzekering in het eigen land, soms ook een Nederlandse nodig. Controleer bij de SVB.
• Asielzoekers: andere regels (gids asiel).

De termijn: wat na 4 maanden?

Sluit je pas na 4 maanden af, dan ben je in de tussentijd onverzekerd en betaal je zorgkosten zelf. Je betaalt premie vanaf het moment dat je de verzekering afsluit; vanaf dan wordt zorg uit het basispakket vergoed. Premie hoef je niet met terugwerkende kracht te betalen, maar zorg uit de onverzekerde periode blijft voor jouw rekening.

Schrijf je je in bij de gemeente zonder verzekering, dan krijg je een brief van het CAK.

CAK-brief en boetes

1. In de brief staat: sluit binnen 3 maanden een verzekering af of toon aan dat je je niet hoeft te verzekeren (bijvoorbeeld gemoedsbezwaren).
2. Doe je dat niet: een boete.
3. Na 2 boetes meldt het CAK je aan bij een zorgverzekeraar en houdt 12 maanden premie in op je inkomen: de bestuursrechtelijke premie, 110% van de standaardpremie. Zonder vast inkomen krijg je een acceptgiro.

Kortom: uitstel levert niets op; je loopt het risico op onverzekerde zorg en daarna een hogere premie.

Praktische stappen voor nieuwkomers

1. Regel je bsn en schrijf je in bij de gemeente.
2. Vergelijk verzekeraars: het basispakket is wettelijk gelijk; verschillen zitten in premie, betaalwijze en optionele aanvullende dekking. Een gemiddelde premie noemen we hier niet, omdat we die niet in een officiele bron hebben gecontroleerd.
3. Het verplichte eigen risico staat vast (zie hieronder).
4. Schrijf je in bij een huisarts.
5. Vraag zorgtoeslag aan als je inkomen laag is.
6. Verhuis je, geef het door (adreswijziging).

Eigen risico en pakket

Het verplichte eigen risico voor 2026 is € 385. Je betaalt zelf de eerste € 385 aan zorgkosten die eronder vallen; daarna betaalt de verzekeraar. Voorbeeld van Zorginstituut Nederland: heb je al € 150 betaald, dan resteert € 235. Let op: eigen risico is iets anders dan een eigen bijdrage voor bepaalde zorg.

• Het basispakket omvat o.a. huisarts, ziekenhuis, psychiater en apotheek (volgens de overheid).
• Tandzorg voor volwassenen zit normaal niet in het basispakket; dat is een optionele aanvullende verzekering.
• Kinderen onder 18: geen premie en geen eigen risico. Vanaf 18 sluit iedereen een eigen verzekering af.

Bijzondere situaties

• Gezinsleden in het land van herkomst: soms zorg via je Nederlandse verzekering met verdragsformulier E-106, via je zorgverzekeraar.
• Langdurige zorg: de Wlz geldt voor wie in Nederland woont.
• EU-ambtenaren: eigen stelsel (GSZV).

Veelgemaakte fouten

• De CAK-brief negeren.
• Denken dat de buitenlandse verzekering altijd volstaat. Het hangt af van werkgever en situatie.
• Eigen risico en aanvullende verzekering verwarren.
• Vergeten dat 18-plussers een eigen verzekering nodig hebben.
• Geen zorgtoeslag aanvragen.

Zorgtoeslag nodig? Zie de gids zorgtoeslag.