Hub asiel en verblijf 2026: alle gidsen op één plek en waar u gratis menselijke hulp vindt
- Begin bij de tabel “mijn situatie → welke gids”: elke gids hoort bij een fase (asielprocedure, na de vergunning, gezinshereniging, documenten, inburgering, permanent verblijf).
- De regels zijn veranderd sinds 12 juni 2026 (tweestatusstelsel). Lees eerst de gids over het tweestatusstelsel.
- Gratis hulp: VluchtelingenWerk (juridische begeleiding in alle opvanglocaties), het Juridisch Loket (gratis bellen 0800-8020 bij laag inkomen), sociaal raadslieden in veel gemeenten en de Nationale ombudsman voor klachten over de overheid.
- Deze gidsen zijn voorlichting, geen juridisch advies. De IND of de bevoegde instantie beslist over uw situatie.
Waar begin ik? Mijn situatie → de juiste gids
| Mijn situatie | Gids |
|---|---|
| Ik wacht op een asielbesluit of vroeg aan vóór 12 juni 2026 | Tweestatusstelsel asiel 2026 (onderdeel “asiel aangevraagd vóór 12 juni”) |
| Ik heb een asielvergunning en wil mijn status en pasje begrijpen | Tweestatusstelsel asiel 2026 |
| Ik wil mijn partner en kinderen laten komen (na asiel) | Gezinshereniging asiel (nareis) en tweestatusstelsel |
| Ik zit buiten de nareistermijn of wil een partner laten komen | Gezinshereniging met partner: mvv en regulier verblijf |
| Mijn documenten zijn Syrisch en moeten gelegaliseerd en vertaald worden | Syrische documenten legaliseren en vertalen |
| Ik ben aangekomen en moet me inschrijven bij de gemeente (BSN) | Inschrijven bij de gemeente en BSN, daarna DigiD |
| Ik ben verhuisd | Adres wijzigen |
| Ik wil inburgeren en de taal leren | Inburgeren in 2026 en NT2- en B1-examen |
| Ik wil mijn diploma laten waarderen | Diplomawaardering en gelijkwaardigheid |
| Ik ben het niet eens met een besluit | Bezwaar maken tegen een besluit |
| Ik zoek een advocaat of juridische hulp | Gratis advocaat (toevoeging) |
| Ik woon 5 jaar hier en denk aan permanent verblijf | Permanent verblijf en EU-langdurig ingezetene |
| Ik denk aan het Nederlanderschap | Naturalisatie |
| Ik vrees oplichting of tussenpersonen die snelheid beloven | Oplichting in Nederland |
De tabel is alleen een wegwijzer, geen beoordeling van uw situatie.
Alle gidsen over asiel en verblijf
Asiel en gezinshereniging
- Tweestatusstelsel asiel 2026
- Gezinshereniging asiel (nareis)
- Gezinshereniging met partner: mvv en regulier verblijf
Documenten en inschrijving
- Syrische documenten legaliseren en vertalen
- Inschrijven bij de gemeente en BSN
- DigiD
- Adres wijzigen
- Diplomawaardering en gelijkwaardigheid
Inburgering, permanent verblijf en naturalisatie
Rechten en hulp
Waar vind ik gratis menselijke hulp?
De regels zijn ingewikkeld en veranderen, en uw situatie kan afwijken van de algemene voorbeelden. Hieronder staan organisaties met een eigen officiële website of vermelding op overheidspagina’s. Telefoonnummers en tijden komen van hun sites van 8 oktober 2026; controleer ze vóór u belt.
| Organisatie | Wat ze doen |
|---|---|
| VluchtelingenWerk Nederland vluchtelingenwerk.nl Juridische begeleiding | Ngo. Volgens de organisatie kunnen vluchtelingen in alle stadia van de asielprocedure en de gezinsherenigingsprocedure rekenen op juridische begeleiding; medewerkers zijn in iedere opvanglocatie aanwezig met spreekuren. Ze geven voorlichting over de procedure, helpen bij het opvragen van documenten en leggen brieven van de IND of de advocaat uit. VluchtelingenWerk vangt zelf geen asielzoekers op (dat doet het COA). |
| Juridisch Loket juridischloket.nl Contact en vestigingen | Informatie en voorbeeldbrieven voor iedereen. Persoonlijk advies is gratis bij een laag inkomen en weinig spaargeld. Gratis bellen 0800-8020, ma–vr 09.00–17.00. Vanuit het buitenland: +31 30 239 2030 (normale belkosten). Vestigingen met inloopspreekuur zonder afspraak in veel steden; het kan druk zijn. |
| Sociaal raadslieden Kaart sociaal raadslieden | Gratis, laagdrempelige en vertrouwelijke hulp voor inwoners van een gemeente bij financiële of juridische problemen: belastingen, uitkeringen en toeslagen, wonen, lokale voorzieningen, starten van schuldhulp. Niet elke gemeente heeft ze en wat ze doen verschilt per gemeente: vraag het uw gemeente. |
| Nationale ombudsman nationaleombudsman.nl IND: asiel en nareis | Onafhankelijk loket als het “misgaat tussen u en de overheid”. Heeft pagina’s over de IND (asiel en nareis, visum, verblijfsvergunning), over de gemeente en de BRP-inschrijving, en voorbeeldbrieven. Bellen kan op 0800-33 55 555, op werkdagen 09.00–17.00. Lees op de site “Mogen wij uw klacht behandelen?” vóór u indient. Geen juridisch vertegenwoordiger in uw zaak. |
Andere nuttige loketten
- Raad voor Rechtsbijstand: regelt een advocaat in de asielprocedure; dit is volgens de IND meestal gratis. Zie Gratis advocaat.
- Uw gemeente: vraag naar sociaal raadslieden en ondersteuning bij inburgering.
- IND: actuele informatie en wachttijden staan op ind.nl.
Zo bereidt u het contact voor
- Houd uw V-nummer en BSN bij de hand (als u die hebt), plus het IND-besluit of pasje met data.
- Schrijf vragen en data op: wanneer aangevraagd, wanneer de brief kwam, welke termijn staat erin?
- Bewaar kopieën van alle brieven. Deel gevoelige gegevens niet via onveilige kanalen.
- Vraag om een tolk als u die nodig hebt en vraag naar inloopspreekuren zonder afspraak.
- Betaal nooit iemand die belooft dat de IND sneller beslist.
Veelgemaakte fouten
- Afgaan op social media of oud nieuws in plaats van de IND.
- Te laat om hulp vragen, vlak voor een termijn.
- Bij de verkeerde organisatie aankloppen: de Nationale ombudsman vervangt geen advocaat en het Juridisch Loket vervangt VluchtelingenWerk niet bij asielzaken. Gebruik de tabel hierboven.
- Post van de IND negeren of een adreswijziging niet doorgeven.
Gerelateerde gidsen
- Tweestatusstelsel asiel 2026
- Syrische documenten legaliseren en vertalen
- Gezinshereniging asiel (nareis)
- Gratis advocaat
Veelgestelde vragen
Waar begin ik na mijn verblijfsvergunning?
Begin met de gids over het tweestatusstelsel om uw status en pasje te begrijpen, daarna inschrijven bij de gemeente en BSN en inburgeren. De tabel bovenaan helpt u op weg.
Is hulp van VluchtelingenWerk gratis?
Volgens de organisatie kunnen vluchtelingen rekenen op juridische begeleiding in alle stadia van de procedure. Vraag naar de vestiging in uw regio of het spreekuur op uw locatie.
Is het Juridisch Loket voor iedereen gratis?
Informatie op de site is er voor iedereen. Persoonlijk advies is gratis bij laag inkomen en weinig spaargeld. Gratis bellen kan op 0800-8020.
Wat zijn sociaal raadslieden?
Medewerkers die gratis en vertrouwelijk helpen bij financiële en juridische vragen (belasting, toeslagen, wonen). Er zijn ze in veel, niet in alle gemeenten: vraag het uw gemeente.
Wanneer bel ik de Nationale ombudsman?
Bij een klacht over hoe een overheidsinstantie (zoals de IND of de gemeente) met u omgaat, na lezing van “Mogen wij uw klacht behandelen?”. Telefoon 0800-33 55 555.
Vertegenwoordigt de Nationale ombudsman mij bij de IND?
Nee. De ombudsman behandelt klachten over het handelen van de overheid, niet uw juridische procedure. Voor vertegenwoordiging: advocaat of VluchtelingenWerk.
Is een advocaat in de asielprocedure gratis?
Volgens de IND regelt de Raad voor Rechtsbijstand een advocaat voor u; dit is meestal gratis.
Wat als ik een IND-brief niet begrijp?
Neem de brief met datum mee naar VluchtelingenWerk, het Juridisch Loket of de sociaal raadslieden.
Kan ik betalen om het besluit sneller te krijgen?
Nee. Betaal niemand die dat belooft; dit is een bekende vorm van oplichting.
Officiële bronnen
Gecontroleerd op de sites van VluchtelingenWerk, het Juridisch Loket, de Nationale ombudsman, Rijksoverheid en de IND op 8 oktober 2026. Voor VluchtelingenWerk stond op de bekeken pagina geen telefoonnummer, dus we noemen er geen. Telefoonnummers en openingstijden kunnen wijzigen: controleer ze. Deze organisaties worden genoemd ter informatie; wij kunnen geen uitkomst garanderen.
- IND · Nieuwe wetten en regels asiel en nareis
- Rijksoverheid · Waar vind ik gratis hulp of advies bij een juridisch probleem? (juni 2026)
- VluchtelingenWerk Nederland · Juridische begeleiding
- Juridisch Loket · Contact (gratis bellen 0800-8020)
- Sociaal Werk Nederland · Sociaal raadslieden (kaart)
- Nationale ombudsman · Waarmee kunnen wij u helpen
- Nationale ombudsman · IND: asiel en nareis
- IND · Asiel aangevraagd voor 12 juni 2026
Gerelateerde gidsen
Meld een fout met artikel, passage en bron; stuur geen gevoelige identiteitsgegevens.