Nederlander worden door naturalisatie in 2026: 5 jaar en uitzonderingen, inburgering A2, leges, procedure en ceremonie, en wat alleen een voorstel is (10 jaar, B1)
- Hoofdregel: 5 jaar onafgebroken met geldige vergunning, 18+, geldige status bij aanvraag, tijdens de procedure en bij de ceremonie.
- Uitzonderingen: 3 jaar bij huwelijk, partnerschap of 3 jaar samenwonen met een Nederlander; 2 jaar bij in totaal 10 jaar verblijf.
- Taal: inburgeringsexamen minimaal A2 of staatsexamen Nt2 B1/B2; Z-route volstaat niet.
- Leges 2026: tussen € 847 en € 1.454.
- 10 jaar en B1 zijn geen wet per 5 oktober 2026.
- Het einde van asiel onbepaalde tijd (juni 2026) blokkeert naturalisatie niet.
Basisvoorwaarden
| Voorwaarde | Toelichting |
|---|---|
| Leeftijd | 18+ (minderjarige kinderen kunnen meenaturaliseren) |
| Verblijf | 5 jaar onafgebroken met geldige vergunning |
| Status | Geldig bij aanvraag, procedure en ceremonie: bijv. asiel (bepaalde of onbepaalde tijd), regulier onbepaalde tijd, EU-langdurig, of tijdelijke vergunning met niet-tijdelijk doel |
| Inburgering | Minimaal A2, of Nt2 B1/B2, of vrijstelling |
| Openbare orde | Geen gevaar voor openbare orde of nationale veiligheid |
| Afstandseis | In principe afstand doen, met uitzonderingen |
| Verklaring van verbondenheid | Tijdens de ceremonie |
Uitzonderingen op 5 jaar
- 3 jaar: 3 jaar gehuwd of geregistreerd partner van een Nederlander, of 3 jaar samenwonend met geldige vergunning.
- 2 jaar: bij in totaal minimaal 10 jaar rechtmatig verblijf.
- Zonder verblijf in Nederland in bepaalde gevallen, zoals 3 jaar huwelijk met een Nederlander.
- Bijzondere regels voor staatlozen en erkende kinderen.
Taal en inburgering
- Nu: A2 of staatsexamen Nt2 B1/B2.
- Het Z-routecertificaat volstaat niet; DUO kan bij minimaal 600 uur les en minimaal 3 pogingen per onderdeel adviseren over ontheffing van de naturalisatietoets.
- Verhoging naar B1 is aangekondigd (motie 2024), niet ingevoerd.
- Zie inburgeren en Nt2.
Afstand doen van je nationaliteit
In principe moet je afstand doen, maar de IND kent uitzonderingen. De precieze tekst voor asielstatushouders konden we niet op een geopende officiële pagina bevestigen; vraag de gemeente of IND naar jouw situatie vóór contact met je ambassade.
Leges 2026
Volgens het IND-overzicht: naturalisatie € 847 – € 1.454; alle IND-leges stegen op 1 januari 2026 met 4,4%. Gedetailleerde bedragen (bijv. € 1.139 alleen, € 1.454 met partner, € 847 asiel/staatloos alleen, € 168 per meenaturaliserend kind) komen uit secundaire juridische overzichten; controleer het definitieve bedrag bij de gemeente.
Procedure
- Afspraak bij de gemeente.
- Meenemen: paspoort of reisdocument, verblijfsdocument, inburgeringsdiploma of Nt2, akten. Bij bewijsnood geldt een aparte procedure; vraag de gemeente.
- Leges betalen.
- Besluit binnen 12 maanden; houd je verblijf geldig.
- Naturalisatieceremonie binnen 1 jaar na het besluit.
- Paspoort aanvragen bij de gemeente.
En die 10 jaar?
| Onderwerp | Stand | Status |
|---|---|---|
| Termijn 5 naar 10 jaar | Concept-wetsvoorstel kabinet-Schoof (26 september 2025), internetconsultatie. Geen wet per 5 oktober 2026. | Concept |
| Taaleis B1 | Aangekondigd, motie 2024, geen wet. | Voornemen |
| Einde asiel onbepaalde tijd (12 juni 2026) | In werking, maar verandert de naturalisatievoorwaarden niet. | Geldend |
Voldoe je nu aan de voorwaarden, wacht dan niet op «nieuws».
Veelvoorkomende redenen voor afwijzing of vertraging
- Een gat in je rechtmatig verblijf.
- Inburgering niet compleet of alleen Z-route.
- Recente boetes of strafbare feiten.
- Ontbrekende documenten zonder bewijsnoodprocedure.
- Niet op de ceremonie verschijnen binnen een jaar.
Checklist
- Tel je onafgebroken jaren.
- Pasje nog minstens een jaar geldig?
- Inburgeringsdiploma of Nt2 klaar.
- Akten en vertalingen verzamelen.
- Vraag de gemeente naar leges en afstandseis.
- Kinderen laten meenaturaliseren?
Veelgestelde vragen
Na hoeveel jaar kan ik naturaliseren?
Meestal na 5 jaar onafgebroken; 3 jaar met een Nederlandse partner; 2 jaar bij in totaal 10 jaar verblijf.
Is het nu 10 jaar?
Nee, het concept-wetsvoorstel uit 2025 is geen wet per 5 oktober 2026.
Welk taalniveau heb ik nodig?
A2 of staatsexamen Nt2 B1/B2; de Z-route volstaat niet.
Wat kost naturalisatie?
€ 847 tot € 1.454 in 2026, afhankelijk van je situatie.
Hoe lang duurt het?
Besluit meestal binnen 12 maanden, ceremonie binnen een jaar daarna.
Kan ik naturaliseren met asiel bepaalde tijd?
Ja, een geldige asielvergunning bepaalde tijd volstaat als je aan de andere voorwaarden voldoet.
Officiële bronnen
Gecontroleerd bij IND, inburgeren.nl en Rijksoverheid op 5 oktober 2026. Gedetailleerde legesbedragen komen uit een secundaire juridische bron die past binnen de officiële IND-bandbreedte; controleer bij je gemeente.
- IND · Becoming a Dutch national through naturalisation
- IND · Uitzonderingen 5 jaar verblijf bij naturalisatie
- IND · Leges: kosten van een aanvraag
- IND · Leges en normbedragen 2026 bekend
- Inburgeren.nl · Naturaliseren
- Rijksoverheid · Kabinet wil naturalisatietermijn verlengen van 5 naar 10 jaar (26-9-2025)
- IND · Nieuwe wetten en regels asiel en nareis
Gerelateerde gidsen
Meld een fout met artikel, passage en bron; stuur geen gevoelige identiteitsgegevens.