Nederlander worden door naturalisatie in 2026
5 jaar en uitzonderingen, inburgering A2, leges, procedure en ceremonie, en wat alleen een voorstel is (10 jaar, B1)
- Hoofdregel: 5 jaar onafgebroken met geldige vergunning, 18+, geldige status bij aanvraag, tijdens de procedure en bij de ceremonie.
- Uitzonderingen: 3 jaar bij huwelijk, partnerschap of 3 jaar samenwonen met een Nederlander; 2 jaar bij in totaal 10 jaar verblijf.
- Taal: inburgeringsexamen minimaal A2 of staatsexamen Nt2 B1/B2; Z-route volstaat niet.
- Leges 2026: tussen € 847 en € 1.454.
- 10 jaar en B1 zijn geen wet per 5 oktober 2026.
- Het einde van asiel onbepaalde tijd (juni 2026) blokkeert naturalisatie niet.
Basisvoorwaarden
| Voorwaarde | Toelichting |
|---|---|
| Leeftijd | 18+ (minderjarige kinderen kunnen meenaturaliseren) |
| Verblijf | 5 jaar onafgebroken met geldige vergunning |
| Status | Geldig bij aanvraag, procedure en ceremonie: bijv. asiel (bepaalde of onbepaalde tijd), regulier onbepaalde tijd, EU-langdurig, of tijdelijke vergunning met niet-tijdelijk doel |
| Inburgering | Minimaal A2, of Nt2 B1/B2, of vrijstelling |
| Openbare orde | Geen gevaar voor openbare orde of nationale veiligheid |
| Afstandseis | Ja vanaf 18 jaar, behalve bij vaste uitzonderingen (o.a. asielvergunning, getrouwd met een Nederlander) |
| Verklaring van verbondenheid | Tijdens de ceremonie |
Uitzonderingen op 5 jaar
- 3 jaar: 3 jaar gehuwd of geregistreerd partner van een Nederlander, of 3 jaar samenwonend met geldige vergunning.
- 2 jaar: bij in totaal minimaal 10 jaar rechtmatig verblijf.
- Zonder verblijf in Nederland in bepaalde gevallen, zoals 3 jaar huwelijk met een Nederlander.
- Bijzondere regels voor staatlozen en erkende kinderen.
Taal en inburgering
- Nu: A2 of staatsexamen Nt2 B1/B2.
- Het Z-routecertificaat volstaat niet; DUO kan bij minimaal 600 uur les en minimaal 3 pogingen per onderdeel adviseren over ontheffing van de naturalisatietoets.
- Verhoging naar B1 is aangekondigd (motie 2024), niet ingevoerd.
- Zie inburgeren en Nt2.
Afstand doen van je nationaliteit
Volgens de IND moet je vanaf 18 jaar na naturalisatie afstand doen van je andere nationaliteit; anders kun je het Nederlanderschap later verliezen. Dit hoeft niet als:
- je getrouwd bent met of geregistreerd partner bent van een Nederlander op de datum van ondertekening van het Koninklijk Besluit (later trouwen telt niet);
- je een verblijfsvergunning asiel hebt (vluchteling of subsidiaire bescherming);
- je een vergunning EU-langdurig ingezetene hebt met de aantekening dat internationale bescherming is verleend;
- je een RANOV-vergunning kreeg in 2007 of 2008;
- je in het Koninkrijk bent geboren en er nu woont;
- je de nationaliteit hebt van een door Nederland niet erkende staat, zoals de Palestijnse Gebieden of Taiwan.
Staat het recht van je land afstand niet toe, dan vraagt de IND het niet. Je kunt vrijstelling vragen als afstand ernstige gevolgen heeft (hoge betaling, verlies van rechten zoals erfrecht, niet vervulde dienstplicht), met bewijs; de IND beslist tijdens de naturalisatieaanvraag. Sommige landen trekken hun nationaliteit automatisch in.
Leges 2026
| Situatie | Leges 2026 |
|---|---|
| Alleen | € 1.139 |
| Samen met partner | € 1.454 |
| Asielvergunning of staatloos (alleen / met partner) | € 847 / € 1.163 |
| Meenaturaliserend minderjarig kind | € 168 |
Bron: legestabel van de IND (leges wijzigen elk jaar op 1 januari). Je betaalt bij de aanvraag in de gemeente.
Procedure
- Afspraak bij de gemeente.
- Meenemen: paspoort of reisdocument, verblijfsdocument, inburgeringsdiploma of Nt2, akten. Bij bewijsnood geldt een aparte procedure; vraag de gemeente.
- Leges betalen.
- Besluit binnen 12 maanden; houd je verblijf geldig.
- Naturalisatieceremonie binnen 1 jaar na het besluit.
- Paspoort aanvragen bij de gemeente.
En die 10 jaar?
| Onderwerp | Stand | Status |
|---|---|---|
| Termijn 5 naar 10 jaar | Concept-wetsvoorstel kabinet-Schoof (26 september 2025), internetconsultatie. Geen wet per 5 oktober 2026. | Concept |
| Taaleis B1 | Aangekondigd, motie 2024, geen wet. | Voornemen |
| Einde asiel onbepaalde tijd (12 juni 2026) | In werking, maar verandert de naturalisatievoorwaarden niet (gids permanent verblijf, asielroute en reguliere route). | Geldend |
Voldoe je nu aan de voorwaarden, wacht dan niet op «nieuws».
Veelvoorkomende redenen voor afwijzing of vertraging
- Een gat in je rechtmatig verblijf.
- Inburgering niet compleet of alleen Z-route.
- Recente boetes of strafbare feiten.
- Ontbrekende documenten zonder bewijsnoodprocedure.
- Niet op de ceremonie verschijnen binnen een jaar.
Afgewezen? Kijk naar de termijn in het besluit en zie onze gids over bezwaar maken.
Checklist
- Tel je onafgebroken jaren.
- Vergunning geldig en altijd op tijd verlengd? Ze moet geldig zijn tot en met de ceremonie; verloopt ze tijdens de procedure, vraag dan op tijd verlenging aan.
- Inburgeringsdiploma of Nt2 klaar.
- Akten en vertalingen verzamelen, en fouten in je BRP-gegevens laten corrigeren (inschrijven bij de gemeente).
- Vraag de gemeente naar leges en afstandseis.
- Kinderen laten meenaturaliseren?
Veelgestelde vragen
Na hoeveel jaar kan ik naturaliseren?
Meestal na 5 jaar onafgebroken; 3 jaar met een Nederlandse partner; 2 jaar bij in totaal 10 jaar verblijf.
Is het nu 10 jaar?
Nee, het concept-wetsvoorstel uit 2025 is geen wet per 5 oktober 2026.
Welk taalniveau heb ik nodig?
A2 of staatsexamen Nt2 B1/B2; de Z-route volstaat niet.
Wat kost naturalisatie?
In 2026: € 1.139 alleen, € 1.454 met partner, € 847 met asielvergunning of staatloos (€ 1.163 met partner).
Moet mijn pasje nog een jaar geldig zijn?
Die eis noemt de IND niet. Je vergunning moet geldig zijn bij de aanvraag, tijdens de procedure en op de dag van de ceremonie, en je moet altijd op tijd verlengen.
Moet ik met een asielvergunning afstand doen?
Nee, volgens de IND hoeft dat niet met een verblijfsvergunning asiel (vluchteling of subsidiaire bescherming).
Hoe lang duurt het?
Besluit meestal binnen 12 maanden, ceremonie binnen een jaar daarna.
Kan ik naturaliseren met asiel bepaalde tijd?
Ja, een geldige asielvergunning bepaalde tijd volstaat als je aan de andere voorwaarden voldoet.
Officiële bronnen
IND-pagina’s over naturalisatie, afstand van nationaliteit en leges gecontroleerd op 8 november 2026; inburgeren.nl en Rijksoverheid op 5 oktober 2026.
- IND · Becoming a Dutch national through naturalisation
- IND · Uitzonderingen 5 jaar verblijf bij naturalisatie
- IND · Leges: kosten van een aanvraag
- IND · Afstand nationaliteit
- IND · Nederlander worden door naturalisatie
- IND · Leges en normbedragen 2026 bekend
- Inburgeren.nl · Naturaliseren
- Rijksoverheid · Kabinet wil naturalisatietermijn verlengen van 5 naar 10 jaar (26-9-2025)
- IND · Nieuwe wetten en regels asiel en nareis
Meld een fout met artikel, passage en bron; stuur geen gevoelige identiteitsgegevens.